Een snelle update over de vergunningplicht in 2026
Dit stuk hoort bij onze pillar Escortwerk en de Nederlandse wet: gids 2026 en gaat dieper in op wat in 2026 verandert aan de gemeentelijke vergunningplicht voor commerciële sekslocaties — en wat dat betekent voor zelfstandige aanbieders die zonder vaste commerciële locatie werken.
Een korte samenvatting voor wie de pillar niet eerst gelezen heeft: de Wet regulering prostitutie (WRP) regelt de basis voor commerciële sekslocaties. Gemeenten hebben binnen die kaders ruimte om aanvullende regels op te stellen. De grote vier (Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht) hanteren elk hun eigen vergunningenbeleid; daarbuiten verschilt de strengheid sterk per gemeente.
Wat is een "commerciële sekslocatie"?
Het juridische begrip omvat drie categorieën:
1. Bordeel of seksclub — een vaste locatie waar meerdere aanbieders gelijktijdig werken voor wisselende cliëntèle. 2. Raamprostitutie — een specifieke deelcategorie met eigen vergunningplicht en geografische zonering. 3. Bemiddelingsbureau — een organisatie die afspraken maakt tussen cliënten en aanbieders en daarvoor een commissie ontvangt.
Voor een zelfstandige escort die werkt vanuit eigen woning of een gehuurd appartement valt deze niet automatisch onder de vergunningplicht. De praktijk is genuanceerder: sommige gemeenten hanteren een breder begrip waarbij structureel commercieel gebruik van een huurpand voor incall-afspraken — bijvoorbeeld dagelijks of wekelijks gedurende langere tijd — onder vergunningplicht kan vallen.
Wat verandert er in 2026
De WRP zelf is in 2014 in werking getreden en is sindsdien op enkele punten herzien. In 2025 heeft het Ministerie van Justitie en Veiligheid een voorstel voor een nieuwe Wet Seksuele Dienstverlening (WSD) gepubliceerd dat de WRP zou moeten vervangen. De stand per begin 2026:
- Het wetsvoorstel ligt op tafel in de Tweede Kamer maar is nog niet aangenomen. Voor 2026 is de huidige WRP nog steeds de geldende basis.
- De vervangende wet, mocht zij worden aangenomen, zou onder andere een landelijke registratieplicht voor zelfstandige aanbieders introduceren — een onderwerp dat in de sector controversieel ligt.
- Tot de wet daadwerkelijk wordt aangenomen verandert er voor zelfstandige aanbieders in 2026 weinig op landelijk niveau.
Op gemeentelijk niveau zijn er wel concrete wijzigingen aangekondigd:
Amsterdam. De gemeente heeft eind 2025 aangekondigd het erotisch bedrijf-vergunningenkader te herzien. De voorgenomen wijzigingen betreffen voornamelijk raamprostitutie en de verplaatsing van een deel daarvan naar een buiten-centrum locatie ("Erotisch Centrum"). Voor zelfstandige escorts die niet vanuit een commerciële locatie werken verandert er weinig.
Den Haag. De gemeente past sinds januari 2026 een aangepast tariefstructuur toe voor seksbedrijfsvergunningen. Voor zelfstandige escorts geen impact.
Rotterdam, Utrecht, Eindhoven. Geen aangekondigde wijzigingen voor 2026.
Kleinere gemeenten. Per gemeente verschillend; bij twijfel contact opnemen met de gemeentelijke prostitutiecontrole of met de afdeling Vergunningen.
WSD-status: een meer gedetailleerd overzicht voor 2026
Voor wie de WSD-ontwikkeling nauwkeurig wil volgen, een meer gedetailleerd beeld van de stand per begin 2026:
- Conceptwet ingediend bij Tweede Kamer. December 2025. Behandelingsdatum nog niet ingepland per begin 2026.
- Sectorconsultatie afgerond. PMW, Soa Aids Nederland en sekswerk-belangenorganisaties hebben geconsulteerd; sommige onderdelen van de conceptwet zijn op grond van die input aangepast.
- Hoofdpunten van controverse. Landelijke registratieplicht voor zelfstandigen, verplichte gezondheidsadvies, en overgangsregeling voor bestaande aanbieders. De sector argumenteert dat de eerste twee elementen aanbieders kwetsbaarder kunnen maken voor stigmatisering en handhavingsdruk.
- Verwachte aannamedatum. Ergens in 2026 of 2027 wordt het algemeen verwacht — maar geen concrete planning.
Mini-overzicht 2026 gemeentelijke wijzigingen
Voor wie alleen de actuele gemeentelijke wijzigingen wil zien:
| Gemeente | 2026 wijziging | Impact zelfstandige escort |
|---|---|---|
| Amsterdam | Erotisch Centrum-verplaatsing (raamprostitutie) | Geen directe impact |
| Den Haag | Nieuwe tariefstructuur seksbedrijfsvergunning | Geen directe impact |
| Rotterdam | Geen wijzigingen aangekondigd | n.v.t. |
| Utrecht | Geen wijzigingen aangekondigd | n.v.t. |
| Eindhoven | Geen wijzigingen aangekondigd | n.v.t. |
Wat te doen als zelfstandige aanbieder
In de praktijk komt het op enkele concrete stappen neer:
1. Inschrijving Kamer van Koophandel. Verplicht zodra je structureel werkt. SBI-code 9609 of 9329. Geen vergunning vereist op landelijk niveau voor de KvK-inschrijving zelf. 2. Werklocatie checken. Werk je vanuit eigen woning, een huurappartement of doe je outcall-only? In de meeste gevallen geen gemeentelijke vergunning vereist. Bij twijfel — bijvoorbeeld als je structureel een gehuurd appartement gebruikt voor incall — contact opnemen met de gemeentelijke prostitutiecontrole. 3. Registratie bij de Belastingdienst. Verplicht; zie ons stuk over BTW en zelfstandig ondernemerschap. 4. Bij vragen, een afspraak met PMW. Prostitutie Maatschappelijk Werk biedt gratis advies over juridische en zakelijke vragen.
Wat wij niet weten
Een eerlijke kanttekening: wij houden zelf geen statistiek bij van het aantal zelfstandige aanbieders dat in een bepaald jaar onder gemeentelijke vergunningplicht is gevallen omdat het werkverband te commercieel werd geïnterpreteerd. Op grond van wat aanbieders ons vertellen tijdens onboarding is dit een zeldzame situatie, maar die observatie is anekdotisch — niet statistisch onderbouwd.
In onze eerste twaalf maanden op de Nederlandse markt hebben wij twee gevallen gezien waarin een aanbieder na een gemeentelijke controle aangaf dat zijn werkappartement onder vergunningplicht was geplaatst. In beide gevallen liep dat goed af na overleg met de gemeente — geen boetes, wel een aanpassing in werkpatroon. Twee gevallen zijn niet genoeg om een algemene regel af te leiden, maar het bevestigt wel dat de situatie zich in de praktijk voordoet.
Verder lezen
- Escortwerk en de Nederlandse wet (de pillar) — de algemene juridische kaders
- BTW en zelfstandig ondernemerschap — fiscale kant
- Bij twijfel of een specifieke situatie: een afspraak met PMW of met een advocaat sociaal recht.
Wij volgen de WSD-wetgeving en zullen dit stuk bijwerken zodra de wet wordt aangenomen of definitief wordt afgewezen. De geldende stand per medio 2026 staat hierboven.